Powtórka z podstawą programową Matura

Z racji tego, że dużo osób dopiero zaczęło powtórkę, albo są w tyle na ten tydzień przewiduje jeszcze raz powtórkę wszystkiego, aby już za tydzień zakończyć te działy i zająć się człowiekiem. Zwróć uwagę, ze w podstawie programowej jest napisane konkretnie- co mamy umieć.

Znalezione obrazy dla zapytania biologia powtórka

Tydzień XII powtórek z biologii  ( Plany powtórek )

przewiduje POWTÓRKA wszystkiego co do tej pory powtórzyliśmy- Komórka (struktury, błona, organella, osmoza, plazmoliza), Mikro- Makroelementy, wirusy i bakterie, protisty, rośliny (przegląd systematyczny, budowa, aromorfozy, zapłodnienie, rozwój, przewodzenie substancji wody, hormony) , zwierzęta bezkręgowe i kręgowe (budowa, funkcje, układy, zmiany ewolucyjne) :

Podstawa programowa:

I. Budowa chemiczna organizmów.

1. Zagadnienia ogólne : 

  • związki organiczne i nieorganiczne;
  • pierwiastki biogenne (C, H, O, N, P, S) i omawia ich znaczenie;
  • wyróżnia makro- i mikroelementy i omawia znaczenie makroelementów i wybranych mikroelementów (Mg, Ca, Fe, Na, K, I);
  • rodzaje wiązań i oddziaływań chemicznych występujące w cząsteczkach biologicznych i ich rolę;
  • znaczenie wody dla organizmów, opierając się na jej właściwościach fizyczno-chemicznych;

2. Węglowodany

  • budowę i podaje właściwości węglowodanów;
  • znaczenie wybranych węglowodanów (glukoza, fruktoza, galaktoza, ryboza, deoksyryboza, sacharoza, laktoza, maltoza, skrobia, glikogen, celuloza) dla organizmów.

3. Lipidy. 

  • budowę i znaczenie tłuszczów w organizmach;
  • rozróżnia lipidy (fosfolipidy, glikolipidy, woski i steroidy, w tym cholesterol), podaje ich właściwości i omawia znaczenie.

4. Białka.

  • budowę aminokwasów (wzór ogólny, grupy funkcyjne);
  • powstawanie wiązania peptydowego;
  • wyróżnia peptydy (oligopeptydy, polipeptydy), białka proste i białka złożone;
  • biologiczną rolę białek;
  • opisuje strukturę 1-, 2-, 3- i 4-rzędową białek;
  • charakteryzuje wybrane grupy białek (albuminy, globuliny, histony, metaloproteiny);
  • określa właściwości fizyczne białek, w tym zjawiska: koagulacji i denaturacji.

II. Budowa i funkcjonowanie komórki. 

  • przedstawia podobieństwa i różnice między komórką prokariotyczną a eukariotyczną oraz między komórką roślinną, grzybową i zwierzęcą;
  • opisuje błony komórki, wskazując na związek między budową a funkcją pełnioną przez błony;
  • wyjaśnia przebieg plazmolizy w komórkach roślinnych, odwołując się do zjawiska osmozy;
  • opisuje budowę i funkcje mitochondriów i chloroplastów, podaje argumenty na rzecz ich endosymbiotycznego pochodzenia;
  • wyjaśnia rolę wakuoli, rybosomów, siateczki śródplazmatycznej (gładkiej i szorstkiej), aparatu Golgiego, lizosomów i peroksysomów w przemianie materii komórki;
  • wymienia przykłady grup organizmów charakteryzujących się obecnością ściany komórkowej oraz omawia związek między jej budową a funkcją;
  • opisuje sposoby poruszania się komórek i wykazuje rolę cytoszkieletu w ruchu komórek i transporcie wewnątrzkomórkowym;
  • wykazuje znaczenie połączeń międzykomórkowych u organizmów wielkomórkowych.

III. Metabolizm.
1. Enzymy. 

  • cechy budowy enzymu białkowego;
  • przebieg katalizy enzymatycznej;
  • swoistość enzymów; określa czynniki warunkujące ich aktywność (temperatura, pH, stężenie soli, obecność inhibitorów lub aktywatorów);
  • przykłady różnych sposobów regulacji aktywności enzymów w komórce (inhibicja kompetycyjna i niekompetycyjna, fosforylacja/defosforylacja, aktywacja proenzymów);
  • możliwość pełnienia funkcji enzymatycznych przez cząsteczki RNA.

2. Ogólne zasady metabolizmu. 

  • pojęcia: „szlak metaboliczny”, „cykl przemian metabolicznych”;
  • porównuje anabolizm i katabolizm, wskazuje powiązania między nimi
  • charakteryzuje związki wysokoenergetyczne na przykładzie ATP;
  • porównuje zasadnicze przemiany metaboliczne komórki zwierzęcej i roślinnej;
  • wskazuje substraty i produkty głównych szlaków i cykli metabolicznych (fotosynteza, etapy oddychania tlenowego, oddychanie beztlenowe, glikoliza, glukoneogeneza, rozkład kwasów tłuszczowych, synteza kwasów tłuszczowych, cykl mocznikowy).

3. Oddychanie wewnątrzkomórkowe. 

  • wyjaśnia różnicę między oddychaniem tlenowym a fermentacją, porównuje ich bilans energetyczny;
  • opisuje na podstawie schematów przebieg glikolizy, dekarboksylacji oksydacyjnej pirogronianu, cyklu Krebsa i łańcucha oddechowego; podaje miejsce zachodzenia tych procesów w komórce;
  • wyjaśnia zasadę działania łańcucha oddechowego i mechanizm syntezy ATP.

4. Fotosynteza. 

  • przedstawia proces fotosyntezy i jego znaczenie na Ziemi;
  • określa rolę najważniejszych barwników biorących udział w fotosyntezie;
  • na podstawie schematu analizuje przebieg zależnej od światła fazy fotosyntezy, przedstawia funkcje obu fotosystemów i wyjaśnia, w jaki sposób powstają NADPH i ATP;
  • opisuje etapy cyklu Calvina i wskazuje je na schemacie, określa bilans tego cyklu.

IV. Przegląd różnorodności organizmów.
1. Zasady klasyfikacji i sposoby identyfikacji organizmów. 

  • rozróżnia (na schemacie) grupy mono-, para- i polifiletyczne;
  • przedstawia związek między filogenezą organizmów a ich klasyfikacją;
  • oznacza organizmy za pomocą klucza;
  • opracowuje prosty dychotomiczny klucz do oznaczania określonej grupy organizmów lub obiektów.

2. Wirusy. Uczeń:

  • omawia podstawowe elementy budowy wirionu i wykazuje, że jest ona ściśle związana z przystosowaniem się do skrajnego pasożytnictwa;
  • opisuje cykl życiowy bakteriofaga (lityczny i lizogeniczny) oraz wirusa zwierzęcego zachodzący bez lizy komórki;
  • wyjaśnia, co to są retrowirusy i podaje ich przykłady;
  • wymienia najważniejsze choroby wirusowe człowieka (WZW typu A, B i C, AIDS, zakażenie HPV, grypa, odra, świnka, różyczka, ospa wietrzna, polio, wścieklizna) i określa drogi zakażenia wirusami oraz przedstawia podstawowe zasady  profilaktyki chorób wirusowych.

3. Bakterie. 

  • przedstawia różnorodność bakterii pod względem budowy komórki, zdolności do przemieszczania się, trybu życia i sposobu odżywiania się (fototrofizm, chemotrofizm, heterotrofizm);
  • charakterystyczne cechy sinic jako bakterii prowadzących fotosyntezę oksygeniczną (tlenową) oraz zdolnych do asymilacji azotu atmosferycznego;
  • wyjaśnia, w jaki sposób bakterie mogą przekazywać sobie informację genetyczną w procesie koniugacji;
  • rolę bakterii w życiu człowieka i w przyrodzie (przede wszystkim w rozkładzie materii organicznej oraz w krążeniu azotu);
  • choroby bakteryjne człowieka (gruźlica, czerwonka bakteryjna, dur brzuszny, cholera, wąglik, borelioza, tężec), przedstawia drogi zakażenia bakteriami oraz przedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób bakteryjnych.

4. Protisty i rośliny pierwotnie wodne. 

  • sposoby poruszania się protistów jednokomórkowych i wskazuje odpowiednie organelle (struktury) lub mechanizmy umożliwiające ruch;
  • przedstawia różnorodność sposobów odżywiania się protistów, wskazując na związek z ich budową i trybem życia;
  • rozróżnia najważniejsze grupy glonów (brunatnice, okrzemki, bruzdnice, krasnorosty, zielenice) na podstawie cech charakterystycznych i przedstawia rolę glonów w ekosystemach wodnych jako producentów materii organicznej;
  • wymienia najważniejsze protisty wywołujące choroby człowieka (malaria, rzęsistkowica, lamblioza, toksoplazmoza, czerwonka pełzakowa), przedstawia drogi za rażenia oraz przedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez protisty.

5. Rośliny lądowe.

  • porównuje warunki życia roślin w wodzie i na lądzie oraz wskazuje cechy roślin, które umożliwiły im opanowanie środowiska lądowego;
  • wskazuje cechy charakterystyczne mszaków, widłaków, skrzypów, paproci oraz roślin nago- i okrytonasiennych, opisuje zróżnicowanie budowy ich ciała, wskazując poszczególne organy i określając ich funkcje;
  • porównuje przemianę pokoleń (i faz jądrowych) grup roślin wymienionych w pkt 2, wskazując na stopniową redukcję pokolenia gametofi tu w trakcie ewolucji na lądzie;
  • rozpoznaje przedstawicieli rodzimych gatunków iglastych;
  • rozróżnia rośliny jednoliścienne od dwuliściennych, wskazując ich cechy charakterystyczne (cechy liścia i kwiatu, system korzeniowy, budowa anatomiczna korzenia i pędu);
  • podaje przykłady znaczenia roślin w życiu człowieka (np. rośliny jadalne, trujące, przemysłowe, lecznicze).

6. Rośliny – budowa i funkcje tkanek i organów.

  • przedstawia charakterystyczne cechy budowy tkanek roślinnych (twórczej, okrywającej, miękiszowej, wzmacniającej, przewodzącej), identyfikuje je na rysunku (schemacie, preparacie mikroskopowym, fotografii itp.), określając związek ich budowy z pełnioną funkcją;
  • analizuje budowę morfologiczną rośliny okrytonasiennej, rozróżniając poszczególne organy i określając ich funkcje;
  • analizuje budowę anatomiczną organów roślinnych: pierwotną i wtórną budowę korzenia i łodygi rośliny dwuliściennej, pierwotną budowę łodygi rośliny jednoliściennej, budowę liścia, określając związek ich budowy z pełnioną funkcją;
  • opisuje modyfikacje organów roślin (korzeni, liści, łodygi) jako adaptacje do bytowania w określonych warunkach środowiska;
  • wyróżnia formy ekologiczne roślin w zależności od dostępności wody i światła w środowisku.

7. Rośliny – odżywianie się. 

  • wskazuje główne makro- i mikroelementy (C, H, O, N, S, P, K, Mg) oraz określa ich źródła dla roślin;
  • sposób pobierania wody i soli mineralnych oraz mechanizmy transportu wody (potencjał wody, transpiracja, siła ssąca liści, kohezja, adhezja, parcie korzeniowe);
  • warunki wymiany gazowej u roślin, wskazując odpowiednie adaptacje w ich budowie anatomicznej;
  • drogi, jakimi do liści docierają substraty fotosyntezy i jakimi produkty fotosyntezy rozchodzą się w roślinie.

8. Rośliny – rozmnażanie się.

  • podaje podstawowe cechy zalążka i nasienia oraz wykazuje ich znaczenie adaptacyjne do życia na lądzie;
  • opisuje budowę kwiatu okrytonasiennych, przedstawia jej różnorodność i wykazuje, że jest ona związana ze sposobami zapylania;
  • przedstawia powstawanie gametofitów męskiego i żeńskiego, zapłodnienie komórki jajowej oraz rozwój i kiełkowanie nasienia u rośliny okrytonasiennej;
  • opisuje podstawowe sposoby rozsiewania się nasion (z udziałem wiatru, wody i zwierząt), wskazując odpowiednie adaptacje w budowie owocu;
  • opisuje sposoby rozmnażania wegetatywnego.

9. Rośliny – reakcja na bodźce.

  • przedstawia podstawowe sposoby reakcji roślin na bodźce (ruchy tropiczne i nastyczne); podaje ich przykłady (fototropizm, geotropizm, sejsmonastia, nyktynastia);
  • rolę hormonów roślinnych w funkcjonowaniu rośliny, w tym w reakcjach tropicznych;
  • wyjaśnia zjawisko fotoperiodyzmu.

10. Grzyby. 

  • podstawowe cechy grzybów odróżniające je od innych organizmów;
  • cechy grzybów, które są przystosowaniem do heterotroficznego trybu życia w środowisku lądowym;
  • cechy pozwalające na odróżnienie sprzężniowców, workowców i podstawczaków;
  • przedstawia związki symbiotyczne, w które wchodzą grzyby (w tym mikoryzę);
  • budowę i tryb życia grzybów porostowych; określa ich znaczenie jako organizmów wskaźnikowych;
  • określa rolę grzybów w przyrodzie, przede wszystkim jako destruentów materii organicznej;
  • przedstawia znaczenie grzybów w gospodarce, podając przykłady wykorzystywania grzybów, jak i straty przez nie wywoływane;
  • przedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób człowieka wywoływanych przez grzyby.

11. Zwierzęta bezkręgowe. 

  • przedstawia budowę i tryb życia gąbek;
  • wymienia cechy pozwalające na rozróżnienie parzydełkowców, płazińców, nicieni, pierścienic, stawonogów, mięczaków i szkarłupni;
  • przedstawia budowę, czynności życiowe i tryb życia parzydełkowców, określa ich rolę w przyrodzie;
  • porównuje cechy płazińców wolno żyjących i pasożytniczych w powiązaniu z ich trybem życia;
  • na podstawie schematów opisuje przykładowe cykle rozwojowe: tasiemca – tasiemiec nieuzbrojony, nicieni pasożytniczych – glista ludzka, włosień; wymienia żywicieli pośrednich i ostatecznych oraz wskazuje sposoby ich zarażenia wyżej wymienionymi pasożytami;
  • wymienia najczęściej występujące płazińce i nicienie pasożytnicze, których żywicielem może być człowiek, podaje sposoby zapobiegania szerzeniu się ich inwazji;
  • rozróżnia wieloszczety, skąposzczety i pijawki; przedstawia znaczenie pierścienic w przyrodzie i dla człowieka;
  • wymienia wspólne cechy stawonogów, podkreślając te, które zadecydowały o sukcesie ewolucyjnym tej grupy zwierząt;
  • rozróżnia skorupiaki, pajęczaki, wije i owady oraz porównuje środowiska życia, budowę i czynności życiowe tych grup;
  • porównuje przeobrażenie zupełne i niezupełne owadów;
  • przedstawia znaczenie stawonogów w przyrodzie i życiu człowieka;
  • porównuje budowę i czynności życiowe ślimaków, małżów i głowonogów, rozpoznaje typowych przedstawicieli tych grup;
  • przedstawia znaczenie mięczaków w przyrodzie i dla człowieka;
  • wymienia charakterystyczne cechy strunowców na przykładzie lancetnika.

12. Zwierzęta kręgowe. 

  • wymienia cechy charakterystyczne ryb, płazów, gadów, ptaków i ssaków w powiązaniu ze środowiskiem i trybem życia;
  • opisuje przebieg czynności życiowych, w tym rozmnażanie się i rozwój grup wymienionych w pkt 1;
  • dokonuje przeglądu grup wymienionych pkt 1, z uwzględnieniem gatunków pospolitych i podlegających ochronie w Polsce;
  • na podstawie charakterystycznych cech zalicza kręgowce do odpowiednich gromad, a ssaki odpowiednio do stekowców, torbaczy lub łożyskowców;
  • przedstawia znaczenie kręgowców w przyrodzie i życiu człowieka.

13. Porównanie struktur zwierząt odpowiedzialnych za realizację różnych
czynności życiowych.

  • przedstawia zależność między trybem życia zwierzęcia (wolno żyjący lub osiadły) a budową ciała, w tym symetrią;
  • opisuje różne rodzaje powłok ciała zwierząt;
  • analizuje rolę i współdziałanie układu mięśniowego i różnych typów szkieletu (wewnętrznego, zewnętrznego, hydraulicznego) podczas ruchu zwierząt
  • wymienia rodzaje zmysłów występujące u zwierząt, wymienia odbierane bodźce, określa odbierające je receptory i przedstawia ich funkcje;
  • rozróżnia oczy proste od złożonych;
  • wykazuje związek między rozwojem układu nerwowego a złożonością budowy zwierzęcia; przedstawia etapy ewolucji ośrodkowego układu nerwowego u kręgowców;
  • podaje przykłady regulacji hormonalnej u zwierząt na przykładzie przeobrażenia u owadów;
  • podaje różnice między układami pokarmowymi zwierząt w zależności od rodzaju pobieranego pokarmu;
  • opisuje rolę organizmów symbiotycznych w przewodach pokarmowych zwierząt (na przykładzie przeżuwaczy i człowieka);
  • wyjaśnia rolę płynów ciała krążących w ciele zwierzęcia;
  • wykazuje związek między budową układu krwionośnego a jego funkcją u poznanych grup zwierząt;
  • wykazuje znaczenie barwników oddechowych i podaje ich przykłady u różnych zwierząt;
  • na przykładzie poznanych zwierząt określa sposoby wymiany gazowej i wymienia służące jej narządy (układy);
  • wyjaśnia istotę procesu wydalania oraz wskazuje substancje, które są wydalane z organizmów różnych zwierząt, w powiązaniu ze środowiskiem ich życia;
  • podaje przykłady różnych typów narządów wydalniczych zwierząt;
  • wymienia typy rozmnażania bezpłciowego i podaje grupy zwierząt, u których może ono zachodzić;
  • podaje różnicę między zapłodnieniem zewnętrznym a wewnętrznym, rozróżnia jajo rodność, jajożyworodność i żyworodność i wymienia grupy, u których takie typy rozmnażania występują;
  • przedstawia podstawowe etapy rozwoju zarodka, wymienia listki zarodkowe, wyróżnia zwierzęta pierwo- i wtórouste;
  • rozróżnia rozwój prosty (bezpośredni) od złożonego (pośredniego),podając odpowiednie przykłady;
  • przedstawia rolę błon płodowych w rozwoju zarodka kręgowców lądowych.

+ zadania ze wszystkich zbiorów jakie macie dotyczące tych zagadnień.

Znalezione obrazy dla zapytania kwasy octowy chemia

Tydzień XII powtórek z chemii przewiduje Kwasy karboksylowe.

Postawa programowa:

12. Kwasy karboksylowe. 

  • wskazuje grupę karboksylową i resztę kwasową we wzorach kwasów karboksylowych (alifatycznych i aromatycznych); rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne izomerycznych kwasów karboksylowych o podanym wzorze sumarycznym;
  • na podstawie obserwacji wyników doświadczenia (reakcja kwasu mrówkowego z manganianem(VII) potasu w obecności kwasu siarkowego(VI)) wnioskuje o redukujących właściwościach kwasu mrówkowego; uzasadnia przyczynę tych właściwości;
  • zapisuje równania reakcji otrzymywania kwasów karboksylowych z alkoholi i aldehydów;
  • pisze równania dysocjacji elektrolitycznej prostych kwasów karboksylowych i nazywa powstające w tych reakcjach jony;
  • zapisuje równania reakcji z udziałem kwasów karboksylowych (których produktami są sole i estry); projektuje i przeprowadza doświadczenia pozwalające otrzymywać sole kwasów karboksylowych (w reakcjach kwasów z metalami, tlenkami metali, wodorotlenkami metali i solami słabych kwasów);
  • projektuje i przeprowadza doświadczenie, którego wynik wykaże podobieństwo we właściwościach chemicznych kwasów nieorganicznych i kwasów karboksylowych;
  • projektuje doświadczalny sposób odróżnienia nasyconych i nienasyconych kwasów tłuszczowych;
  • projektuje i przeprowadza doświadczenie, którego wynik dowiedzie, że kwas octowy jest kwasem słabszym od kwasu siarkowego(VI) i mocniejszym od kwasu węglowego;
  • tłumaczy przyczynę zasadowego odczynu roztworu wodnego octanu sodu i mydła; ilustruje równaniami reakcji;
  • opisuje budowę dwufunkcyjnych pochodnych węglowodorów, na przykładzie kwasu mlekowego i salicylowego, występowanie i zastosowania tych kwasów

+ zadania ze wszystkich zbiorów jakie macie dotyczące tych zagadnień.

PS : Jeśli podoba Wam się to co tu się dzieje od jakiegoś czasu  8-O to zapraszam na FANPAGE BIOCHEMNALEK   ;-)

  2 comments for “Powtórka z podstawą programową Matura

  1. ~:)
    20 listopada 2016 o 13:08

    Jakim cudem juz tyle zrobiłaś ?! :D

    • Biochemnalek
      20 listopada 2016 o 17:32

      jakoś się udało :D

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *